Istanbul

Kratak opis - Istanbul

Istanbul je metropola koja se nalazi na dva kontinenta, zauzimajući obe strane Bosforskog moreuza koji deli Evropu i Aziju. Ovaj divni i istorijski grad se nalazi u severozapadnom delu Turske. On povezuje i dva mora: Crno i Mramorno. Ima prirodnu luku Zlatni rog koja je pored geografske pogodnosti koju je pružila gradu koji je na tom mestu osnovan, stecište istorijskih događaja.

 

Grad ima 12.8 miliona stanovnika i prostire se na površini od 5.343 km2 sa gustinom naseljenosti 2.392 stanovnika/1 km2. Najviša tačka u gradu se nalazi na brdu Kalmika i iznosi 288 m.

Istanbul se nalazi na seizmički vrlo aktivnom položaju. Godine 1509.grad je pogodio zemljotres koji je odneo više od 10.000 života i preko 100 džamija. Godine 1999.drugi strašni zemljotres je odneo 17.000 života u samom gradu i bar još 1.000 u prigrađima. Geolozi su zabrinuti zbog predviđanja da će najdalje do 2030.godine zemljotres magnitude 7.6 doneti nove žrtve i oštećenja. Verovatnoća ovog predviđanja je veća od 60%.

 

Oko 660 g.pne. Istanbul su osnovali grčki mornari iz Megare. Grad su nazvali Vizantion po svom kralju Vizasu. Godine 330 pne.grad je postao istočna prestonica Rimskog carstva i dobio novo ime Konstantinopolj, po Konstantinu Velikom. Ovaj veliki vladar je pokušao da ustanovi i ime Novi Rim, ali to nije uspelo i grad je ostao Konstantinopolj sve do osnivanja Republike Turske. Kod nas i uopšte u južno- i istočnoslovenskim jezicima se na grad referiralo najviše imenom Carigrad, a kasnije i Stambol. Turske vlasti su 1930.godine na međunarodnom nivou ustanovili naziv Istanbul, koji je kod njih u upotrebi još od X veka. Reč potiče od grčke fraze „eis tan polin“ što znači „u gradu“. Istanbul ima nadimak Grad sedam brda, jer je osnovan na sedam brda od kojih svako nosi po džamiju.

 

Prva naselja na području Istanbula datiraju iz perioda između XIII i XI veka pne. Formirala su ih Tračka plemena u vidu dva naselja Ligos i Semistra. Vizantion zvanično postaje deo Rimskog carstva tek 73.godine. Na početku V veka pne. grad je bio pod relativno kratkom persijskom vlašću, jer su ga Grci povratili za vreme grčko-persijskih ratova.

 

Godine 330.grad je zvanično postao prestonica Istočnog rimskog, odnosno Vizantijskog carstva. Predstavljao je centar širenja grčke kulture i hrišćanstva na istok. Izgrađene su mnoge crkve, među kojima i Aja Sofija. Velikim delom srednjeg veka Konstantinopolj je bio najbogatiji i najveći istočni grad.

 

Slabljenje grada je otpočelo posle Četvrtog krstaškog rata kada je na kratko postao centar Latinskog carstva, ali ubrzo povraćen pravoslavnom Vizantijskom carstvu 1261.godine. pored oslabljene ekonomije populacija je spala sa pola miliona stanovnika u IX veku na 40.000 stanovnika. Ovo slabljenje i postepeno otomansko zauzimanje okolnih manjih gradova, doveli su do toga da 29.maja 1453. Konstantinopolj padne u tuke Mehmeda II Osvajača i postane prestonica Otomanskog Carstva. Za samo nekoliko sati osvajač je Aju Sofiju pretvorio u džamiju.

 

Mehmed II je odmah otpočeo restauraciju grada. Obnovljena je infrastruktura, napravljan Veliki bazar i izgrađena palata Topkapi, koja je služila kao sultanova rezidencija. Sultan je napravio pravi kosmopolitski grad nastanujući u njega – što milom, što silom – hrišćane, muslimane i jevreje. Grad je uskoro postao simbol islamske vere. Sa procvatom umetnosti, keramike, skulpture i čitave islamske kulture, razvija se i islamska arhitektura oličena u brojmnim grandioznim džmijama i kupatilima, koja su projektovali najbolji arhitekti tadašnjeg Otomanskog carstva. Period procvata je posebno bio izražen za vreme vladavine Sulejmana Veličanstvenog, od 1520.do 1566. Razvoj grada dokazao je i ogroman porast populacije koji je u XVIII veku dostigao 570.000 stanovnika.

 

U XIX veku podignuto je više mostova preko Zlatnog roga, grad je železničkom prugom povezan sa Zapadnom Evropom, a 1875.dobio jedan od najstarijih železničkih tunela na svetu. Uprkos ovom razvoju, XX vek je nagovestio pad Otomanskog carstva. Mladoturska revolucija je 1908.godine ponovo uspostavila Skupštinu koju je sultan Abrul Hamid II ukinuo 1878. Istanbul je kraj Prvog svetskog rata dočekao okupiran od strane Britanaca, Francuza i Italijana. Godine 1922.poslednji sultan Mehmed IV je proteran, a 29.oktobra 1923.proglašena je Republika Turska.

 

Uskoro je Turska dobila novu prestonicu koja je i danas glavni grad Turske – Ankaru. Četrdesetih i pedesetih godina prošlog veka Istanbul doživljava ubrzani razvoj. Sedamdesetih populacija počinje ubrzano da se povećeva zahvaljujući novim radnim mestima koja se otvaraju u novonastalim fabrikama.
 

Vaši utisci - Istanbul


4.6
Frenk Sinatra je rekao: "Voleo bih da se probudim u gradu koji nikad ne spava, a to su Njujork i Istanbul." Komentar koji govori dovoljno o atmosferi i kulturi zivota u Istanbulu. Osecaj koji imate dok boravite...

Putopisi - Istanbul

Trenutno nema putopisa... Budite prvi, kreirajte svoj putopis
Pošalji stranu na:


Avio karte

Specijalne ponude - Turska - Istanbul